Het plotse overlijden van Joke heeft ons allen diep getroffen! Wij willen in woord en beeld uiting geven aan onze erkentelijkheid voor wat zij heeft betekend voor de Quest for Wisdom en onze herinneringen aan haar delen.
Even onwerkelijk als schokkend was het lezen van dit droeve bericht in de week voor Pasen. Tastbaar werkelijk voelde de symboliek: hoe innig leven en dood bij elkaar horen en hoe flinterdun de scheidslijn tussen beide is — zo ging het in een flits door mij heen, ‘in het harnas gestorven’. Een ongekende ijver en toewijding sierden haar, al gunden wij Joke meer rust sinds haar afscheid van de Quest for Wisdom in 2024. De gekortwiekte Hoofdredactie moest alle zeilen bijzetten gezien Joke’s niet te evenaren werklust — alle hands aan dek, zonder ook maar in de buurt te komen van haar unieke inzet, productiviteit en superverzorgde webdesign!
Een korte terugblik. Vanaf de start van de Quest for Wisdom in 2016 hadden wij samen als Hoofdredactie aan het Wijsheidsweb gebouwd — het eerste grootse QfWf-project, dat nog enige maanden voorbereiding van ons vergde voordat het begin 2017 in de ether gelanceerd werd. Steeds dook er in Joke’s website-ontwerp een nieuwe webpagina op, die gevuld moest worden met een ‘kletsje’ (zoals Joke dat opbeurend noemde en ruw materiaal ter beschikking stelde), tot wij de Redactionele Pagina’s af hadden geschreven.
Teneinde de Quest for Wisdom visie van het Rad van interculturele levenskunst levend te maken zochten wij in onze netwerken auteurs aan voor passende bijdragen. Zo ontstond er een gestage stroom van ingezonden teksten en later ook steeds meer beeldend materiaal. Joke was er goed in op de tam-tam te blijven slaan, zodat onze Wijsheidsweb-auteurs bleven leveren — hoewel het web eigenlijk ook best wel een tandje minder mocht groeien. Samen bespraken wij de inhoud en of /hoe de bijdragen op het Wijsheidsweb pasten, welke illustraties en redactionele aanpassingen we nodig achtten. Daarna kozen we de juiste iconen (uniek ontworpen door Louis van Marissing) als ‘web-codes’ die de tekst naar de dimensies, velden en spaken van het Rad ordenden voor de juiste plek op het web — echter, pas nadat Joke de tekst als door een ringetje te halen in onze huisstijl had gebracht.
Het plan om volgens een ‘organische groei’ op dit pad door te gaan, vertaalde Joke in een excel-sheet met elke nieuwe maan een dozijn ‘wijsheden’ en tussendoor wekelijkse Forumberichten met volle maan, en met het eerste en laatste kwartier. Over dit redactionele bewind voerde zij met verve de scepter en deelde het hoe & waarom met de ins & outs in een lezing op de Ontmoetingsdag 2018! Nu zal Joke in dit opzicht ongeëvenaard blijven en moge haar gedrevenheid wisdom seekers met hands-on mentaliteit inspireren zich te melden, opdat de bijdragen van de QfWf-Kring van auteurs en kunstenaars ook in de toekomst digitaal bewaard zullen blijven.
Joke is na haar vertrek bij de QfWf verre van stil blijven zitten. Vanaf 2025 heeft zij zich, los van de Quest for Wisdom, gewijd aan een 2.0 uitgave voor haar vrienden van hun boeken, in het spoor van de door ons vanaf 2020 in het leven geroepen Animal Wisdom Colection E-books — ontstaan uit het interculturele storytelling programma Animal Wisdom — en de Wisdom Collection. Zo verschenen er in 2025 gebundelde en aangevulde Wijsheidsweb-publicaties, zowel als meer persoonlijke uitgaven, in door Joke opgemaakte ‘auteurs winkeltjes’ bij een Printing on Demand service.
Hoewel zij vaak benadrukte dat het ontwerpen van boeken, logo’s en kaften haar vak niet was, bleek er zelfden of nooit iets te zijn wat haar niet lukte; haar vermanende stem richting de computer “We zullen eens zien wie hier de baas is” weerklonk dan bezwerend en met succes! Zo heb ik terloops — door het jarenlange samen werken achter de schermen — ondanks mijn twee linkse handen en dankzij Joke’s onvermoeibare inzet wat kneepjes van het vak geleerd…. en zo ook dit I.M. ter harer ere op het Wijsheidsweb kunnen plaatsen.
Over het gedicht op de Dankkaart hierboven vertelt Herman Koppius dat
“Joke zelf deze versie uitgekozen heeft. (zoals ze ook de taoïstische teksten zelf heeft gekozen). Bij het nazoeken is ons gebleken dat er meerdere teksten bestaan , en meerdere auteurs, maar dat de eerste en laatste regel vast liggen. Wij hebben Joke haar keuze gevolgd.”
Graag maak ik, samen met vele Wijsheidsweb-auteurs en Quest for Wisdom-vrienden een buiging en zeg:
Dank je wel Joke!
Eerbetoon en herinneringen
Thank You Joke Koppius-Odink! —
schrijft Greg Suffanti, die bij het Wijsheidsweb vanaf de start betrokken was en veel van de E-Pub boeken heeft geïllustreerd en zijn herinnering aan Joke met ons deelt:
“In the summer of 2017 I went to India for six weeks to do a bit of writing. I ended up starting an autobiography and returned to Amsterdam determined to do some sort of volunteer work that involved writing. I was feeling creative again and wanted an outlet.
I soon contacted the Vrijwilligers Centrale Amsterdam and at my appointment the woman very excitedly told me she had the perfect place for me, a new website called The Quest for Wisdom Foundation. Well, I liked the name and contacted the name I was given…. Joke Koppius. The website was looking for contributors. Wow, I lucked out, I thought to myself.
Joke Koppius – tekening Greg Suffanti
Joke and I struck up an immediate connection. I loved her enthusiasm and professionalism. My first idea was a Buddhist blog, which Joke fully embraced. I could write about anything, and I did, from the Me Too movement to HIV/AIDS in Buddhism. Joke even published the first couple of chapters of my autobiography, The Unholy American.
After a couple of years I was asked to work on other projects, and began editing and translating other works, eventually being asked if I was interested in writing an ebook for the newly created Animal Wisdom website. I was not only interested, I decided that if I was going to write a book, I may as well illustrate it as well. Buddha as an Animal was the result. I was both writing and illustrating now and this was a dream come true.
At one point in this process, my mom said to me, “It’s a shame that with all the work you do, that you don’t get paid.” Before she could even finish her sentence I spontaneously responded with the sentiments I still hold dear and true to this day:
“Millions of people are writers whose work is never published. Millions of people are artists whose work is never seen. I’ve had the chance to do both and for that I feel extremely thankful. Also, so much of what I’ve written is freely accessible on the internet and there are no costs involved, which goes back to my original goal of wanting to contribute something positive to the world…. And in a world where seemingly nothing is free, I wanted to be a part of trying to help people, especially people with little or no money.”
I’m so sorry to hear about the sudden passing of Joke Koppius-Odink. To Joke, I say “thank you” for making my dreams come true! It was your dedication and endless drive that pushed me creatively. It was your enthusiasm which carried me from one project to the next. You’ve made my dreams come true and I will remain forever in your debt. You helped the world be a better place. I hope you are looking down from heaven with great satisfaction and joy.”
QfWf-Redacteur Angela Gilds schreef de dag dat zij het bericht hoorde een gedicht:
Wat gaat het leven toch snel voorbij
Je hebt zoveel betekend voor ons
Zoveel bijgedragen aan de missie van Quest For Wisdom Foundation
Dank, dank, dank
Ondanks de rouw
Denken wij met een glimlach terug aan jou
Je bent nu gaan rusten
Het is zo snel gegaan
Vandaag een laatste groet van ons
Wij willen bij jou stilstaan
Wij halen de mooiste herinneringen erbij
Dat maakt ons heel erg blij
Zoveel jaren trouwe dienst aan ons gegeven
Blijk van waardering willen wij geven
Rust zacht lieve Joke
Veel wijsheid op jouw reis
Jij gaat terug naar de natuur
Met de elementen als structuur
Aarde, water, lucht en vuur
Henry heeft vanaf het oprichtingsfeest op alle Ontmoetingsdagen steeds het QfWf-jaarthema muzikaal vertolkt. Op de Ontmoetingsdag 2024 zong Henry Joke toe. Dit gedicht schreef ter herinnering:
Afscheid van Joke
Danklied Joke Ontmoetingsdag 2024 – foto Tess van Dongen
Een lege plek, een stil gemis,
nu de wereld even anders is.
Woorden schieten vaak tekort,
wanneer een leven stilte wordt.
Moge de warmte van wie Joke was,
als zonlicht door de schaduw gaan.
En in de harten die haar kenden,
voor altijd voort blijven bestaan.
Denkend aan Joke, herinner ik mij ons eerste telefoongesprek. Ik werd een beetje overvallen door de directe en haast dwingende wijze waarop zij me toesprak. Omdat ik dat niet gewend was en een lichte irritatie in me voelde opkomen, reageerde ik vrij kort. Daar had Joke weer niet op gerekend en veel later zei ze me dat zij daarvan was geschrokken.
Gelukkig is dat bijgetrokken en kon ik, op haar verzoek, duidelijk maken dat haar zakelijke telefoontoon me van de wijs had gebracht.
Joke was strikt eerlijk t.o.v. zichzelf en stond open voor ‘verbeteringen’ in haar optreden ‘naar buiten toe’. Ik moest haar vertellen wat ik dacht dat andere mensen zou kunnen irriteren en wat ik, bijvoorbeeld, vond van haar accent (nogal bekakt soms). Ze wilde gewoon bij andere mensen ‘normaal’ overkomen en ik kon haar dingen vertellen waar ze haar voordeel mee zou kunnen doen. Zonder enige rancune van haar kant.
Al snel kwamen we op zeer goede voet met elkaar te staan en kreeg ik alleen maar gevoelens van grote waardering voor de manier waarop ze over andere mensen sprak: nooit een kwaad woord, altijd erkentelijk voor de hulp die ze van hen kreeg en zich bewust van het feit dat ze eigenlijk anderen niet wilde lastig vallen ook al was het altijd ‘voor het goede doel’. Niemand mocht zich ooit tekortgedaan voelen.
Jarenlang heb ik als auteur een geweldige meelezer aan haar gehad. Ze lette op stijl, woordkeus, consistentie en ze had ook vaak gelijk. Ook maakte ze van hoofdstukken en artikelen juweeltjes van opmaak, zocht het juiste lettertype uit, haalde passende afbeeldingen van het Internet of vroeg aan kunstzinnige mensen om originele tekeningen die ze tussen mijn eigen foto’s invlocht. En dat alles kwam dan weer in de publicaties van de Quest for Wisdom Foundation waarvoor zij vele jaren met veel inzet heeft gewerkt.
Ik vond het een eer om ter ere van haar afscheid een boekje met Portugese fados speciaal voor haar samen te stellen.
Boekkaft ontwerp voor Wisdom Collection No 9 van Fred de Haas “Het duurde maar even”.
Ook rustte Joke niet voordat ze een geschikte voor- en achterflap voor een betreffend boek had ontworpen, al of niet met de hulp van echte deskundigen uit haar kennissenkring. Ook zorgde zij ervoor dat de Latijns-Amerikaanse muziek en zang van mijn – overleden – vrouw Mayra en mijzelf en anderen op het Internet terecht kwamen met video opnames die door iedereen te beluisteren waren. Zo kwamen ook het Russische spel en zang van een medemuzikant en mijzelf nauwgezet en met een duidelijke, oorspronkelijke tekst en vertaling op het Internet te staan. Natuurlijk kreeg zij vaak te maken met het onverklaarbare ‘verdwijnen’ van sommige video’s die ze dan weer onvermoeid probeerde te vervangen door andere opnames.
Toen ik in 2025 mijn vrouw verloor was ze mijn steun en toeverlaat bij het verwerken van dat grote verlies en werd niet moe mij op te beuren en te wijzen op lichtpunten in het leven. Totdat ze zelf, plotseling, overleed en haar echtgenoot Herman met een groot verdriet alleen liet.
Wij hadden afgesproken dat ze me nog een keer zou opzoeken in Wassenaar, maar dat is er niet van mogen komen.
Ik zal voor de tijd die mij nog gegeven is met grote dankbaarheid en weemoed terugdenken aan Joke, een bijzondere vrouw die haar talenten genereus ter beschikking stelde aan haar medemens.
In de loop van de jaren wisselden we regelmatig gedichten uit die meestal sloegen op een onderwerp waarover wij spraken en onze gedachten uitwisselden. Onderaan citeer ik een gedicht van Ida Gerhardt dat ook op de muur van de dorpskerk in Wassenaar staat, dichtbij de begraafplaats rond de kerk, en tevens het laatste gedicht dat ik haar toezond.
Langzaam zie ik hen gaan
die ik nog bij mij had,
de bocht om van het pad.
Wat gouddoorschenen stof,
dan wordt het in de hof
nog stiller dan voorheen.
De liefsten. – Eén voor één.
Ida Gerhardt
Afscheidsbrieven en laatste groeten
Lieve Joke,
Het was een voorrecht je te leren kennen, samen met Herman, tijdens de zoektocht naar de geboorteplaats van Avicenna in Oezbekistan. Het was het begin van een langdurige samenwerking in het kader van Quest for Wisdom, waar je suggesties inspirerend werkten en je hulp bij de lay-out effenaf verbluffend was. We hadden intensief contact de laatste drie maanden om een – helaas – laatste suggestie werkelijkheid te doen worden : vier boeken te printen (voor familiaal gebruik). Het zijn pareltjes geworden, waarvoor eeuwige dank.
Je plots heengaan doet me denken aan de eindregels van het lied van Egidius:
“Egidius waer bestu bleven Mi lanct na di gheselle mijn Du coors die doot du liets mi tleven
Dat was gheselscap goet ende fijn Het sceen teen moeste ghestorven sijn”.
Rust zacht, Lieve Joke en heel veel sterkte, Herman.
Het zo onvoorstelbaar definitieve afscheid van Joke Koppius
calendarium-boekkaft
Totale verbijstering, ongeloof, dan intens verdriet… Joke gleed stilletjes bij ons weg. Jaren hielp ze me om voor Quest for Wisdom over uiteenlopende onderwerpen te schrijven, van een besmet grachtenpand tot een zoet Maria verhaal. Joke hield van plaatjes en wist vele treffende illustraties voor me te ontdekken. Vervolgens hielp ze me totaal belangeloos met het uitgeven van mijn Calendarium, de twaalf maanden van het jaar. Ik mocht gebruikmaken van ontelbare door Joke gemaakte foto’s, van zowel verre locaties en ceremonies, als van bloemen, vlinders, vogels. Uiterst streng controleerde ze copyrights; veel mooie maand-gedichten mochten daarom helaas niet opgenomen. Elke maand opende met een grote afbeelding van de Gebroeders van Lymborch. In lange voetnoten beschreef Joke wat er allemaal op te zien was. Nu waren we intens bezig met een boek rond en over de heilige Nicolaas; met veel foto’s uit zijn laatste rustplaats Bari door Joke genomen. Wat was ze toch veelzijdig…
Joke hield me strak in het gareel. Ze had geduld toen ik door trieste omstandigheden minder tot schrijven kwam. Ze had geduld als ik toch weer een stukje wilde toevoegen aan een al afgerond hoofdstuk. De laatste tijd echter –nu door mijn steeds oudere hoofd en tanende energie de dagelijkse productie soms wat achterbleef – maande ze me meermaals op te schieten; er restte niet veel tijd meer. Hoe schrijnend waar blijkt dat nu.
Al hebben we elkaar slechts een keer in Weesp tijdens een Quest-dag ontmoet, Joke werd een integere, betrouwbare vriendin. We ondertekenden met verwijzingen naar onze Chinese horoscoop: Joke de stoere tijger, ik een klein ratje. Of naar ons sterrenbeeld, Joke een grote kreeft, ik een heremietkreeftje.
Joke was er altijd. Vrijwel dagelijks wisselden we mails en app berichten, meer dan eens tot diep in de nacht; Joke leek nooit te slapen. Als ik iets instuurde kwam haar commentaar vrijwel meteen retour. Hoe ongerust werd ik dan ook toen sinds die fatale zaterdag er dag na dag geen commentaar, geen groet of aansporing meer kwam.
Mijn dagritme was de laatste tijd bepaald door dit schrijven. Joke werd mijn anker. Nu ben ik hopeloos op drift…. Wel besef ik met grote dankbaarheid hoeveel ik door haar eindeloze inzet heb kunnen produceren.
Laudatiospel Ontmoetingsdag 2024 met Maud van Ingen – foto Tess van Dongen
Bijna tien jaar lang was jij degene die mij aanspoorde om nog even snel met een maandelijkse column op de proppen te komen omdat het Wijsheidsweb alweer op het punt stond te verschijnen. Ik had gelukkig qua keuze van onderwerpen voor de uiteenlopende verhaaltjes de vrije hand gekregen van Heidi en Joke zodat er meestal toch nog wel nog net op tijd een kleine beschouwing of een gedichtje gemaild kon worden.
Telkens als ik weer eens neigde naar opgeven, en dat gebeurde regelmatig, wist Joke me aan te sporen juist wel iets te schrijven omdat ze deze maand nog niet genoeg gelachen had of zoiets aardigs. Ik herinner mij menig telefoongesprek waarin Joke mij, met het haar kenmerkende stemgeluid, weer eens overhaalde om niet te stoppen met de stukjes maar juist om mezelf serieus te nemen met mijn schrijverij.
Toen Joke een paar jaar geleden besloot met pensioen te gaan, sloot ik me bij haar aan te en stopte ook met mijn vaste bijdragen aan het Wijsheidsweb. “We gaan gewoon samen met pensioen”, zei ze en daar was ik het toen hartgrondig mee eens.
Nooit zou er immers weer iemand komen die mij op zo’n charmante manier uit mijn natuurlijke staat van luiheid zou kunnen halen.
Het was ook Joke die bedacht dat het leuk zou zijn al die verhaaltjes te bundelen en ze vond zelfs Greg Suffanti bereid al tekenend en schilderend de publicaties kleur bij te zetten.
Joke liet zich zelden uit het veld slaan als ze iets in het hoofd had en omdat ze de kunst van het spelen met beelden en teksten als geen ander verstond kwam er twee jaar geleden zowaar een boekje ter wereld dat er zonder haar inspanningen nooit zou zijn geweest.
Joke, het was een voorrecht je te kennen en met je samen te werken. Dank daarvoor.
Ik heb veel geleerd van je doorzettingsvermogen en je gevoel voor humor, een ijzersterke combinatie.
Toen ik hoorde van je plotselinge overlijden was ik diep geschokt. Ik had dagen nodig om tot me door te laten dringen dat je er niet meer was en dat we niet meer zouden corresponderen.
Ik kende je nog niet zo lang, een paar jaar pas. Je nam contact met me op vanwege een paar illustraties voor een boek dat je samen met Fred aan het opstellen was. Het was een opdracht van vijftien tekeningen. Door jouw enthousiasme en betrokkenheid zijn het er zestig geworden. We hebben talloze e-mails en telefoontjes met elkaar uitgewisseld en ik heb je leren kennen en waarderen als een betrokken en energieke opdrachtgeefster. Je gaf de wensen van Fred door op een humoristische, plezierige en vindingrijke manier. Je was iemand op wie je kon rekenen.
Je hebt hard gewerkt aan het boek “[post]Koloniale Waarden” en het werd een succes.
Voor mij is het een blijvende herinnering aan een innemende vrouw. Ik zal je missen, Joke.
Er was in de omgeving van Joke Koppius – Odink, vermoed ik – ook al klinkt die opmerking wellicht overdreven – geen mens aan wie ze een groter dienst bewees dan aan mij. In alle bescheidenheid. Die grote dienst bestaat uit het ontwerpen van een website voor mij van al mijn jarenlange schrijfwerk. Op het gebied van journalistiek, lezingen en voordrachten.
Het begon zo, dat ik ergens rond 2012, nog maar kort wonend in Deventer, vrij snel lid werd van de VVAO (vrij vertaald: vereniging van vrouwen met een hogere opleiding). Ik wist nog niet goed hoe die club in Deventer in elkaar zat, nadat ik in ’s Hertogenbosch er pas een korte periode lid van was geweest. Net afgestudeerd. Een voorbeeld van in die tijd vele vrouwen in Nederland, die pas op latere leeftijd gingen studeren.
Joke had haar medeleden opgeroepen, om, als ze nog een vak uitoefenden, of als ze een eigen bedrijfje hadden opgezet, of als ze ergens goed in waren een website te openen van de resultaten van hun werk, waarin de kwaliteiten van hun vak goed tot hun recht zouden komen, zodat het werk van vrouwen beter bekend zou worden.
Dat was in die jaren nog heel erg nodig. Belangrijk wat Joke erbij vertelde was, dat ze zichzelf aanbood om zo’n website te ‘bouwen’. En ze wilde er niet voor betaald worden.
Kennelijk was er niemand in die club, die belangstelling had voor dat aanbod. Ik hoorde Joke daarover mopperen.
Ik behoorde ook tot degenen, die warm noch koud werd van Joke;’s voorstel. Ik had net mijn laatste boek geschreven, dit keer over weduwen in Kenia, en was aan rust toe: fietsen in het prachtige heuvelachtige gebied waarin ik sinds kort woonde: Deventer en verre omstreken.
Joke liet het er niet bij zitten.
Zij sprak mij aan. Ik was een beetje beducht voor haar. Iemand, die zich niet met een kluitje in het riet liet sturen. Ze vertelde me, dat ze eens gekeken had wat ik allemaal geschreven had. Niet zozeer over mijn boeken, maar over de artikelen, die ik sinds mijn slagen voor mijn journalistiek-diploma had geschreven. Vanaf ongeveer 1979 tot nu. Veel, ja, ik was freelancer en had in die tijd geprobeerd er de kost mee te verdienen voor mezelf en mijn kinderen. Later ging het over theologie, over feministische theologie, over vrouwenstrijd en vanzelf ging het over allerlei, ja, toch wel politieke onderwerpen, waar de wereld beter van kon worden.
Joke liet zich door mij niet met een kluitje in het riet sturen met het excuus dat ik aan mijn rust toe was.
Joke liet zich niet afleiden: haar bedoeling met die websites van vrouwen sloot aan wat zij nu juist wilde, dat alle leden van de VVAO een website zouden maken, waarmee de buitenwereld kon zien hoe belangrijk het werk van de VVAO-vrouwen was.
Joke legde haarfijn uit wat ze van plan was met mijn werk. Wat mijn taak was bij de voorbereiding. Ik zat er met mijn neus bovenop hoe zij op heer levensgrote scherm naast mijn piepkleine laptop mijn artikelen omtoverde tot een schilderij van woorden, foto’s, vergezichten. Zat dit allemaal in mijn werk?
Joke heeft het uithoudingsvermogen gehad om tot ongeveer 2020 met mijn teksten, die ze niet alleen uit mijn papieren orders haalde, maar die ze uit alle hoeken en gaten van het firmament tevoorschijn toverde, een portret te schilderen van alle veranderingen die er in de wereld van vrouwen gaande was.
Hoe zou ik die prestatie ooit kunnen vergoeden? Geen zorg: Joke wist al van tevoren, dat ze geen wilde hebben voor de stromen werk en creativiteit, die ze omtoverde tot een indrukwekkend geheel.
Samen zijn we, toen alles klaar was, het kleinste berichtje een plek had gekregen, naar de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag getreind. Zij wist dat die instelling, afgezien van boeken en allerhande geschreven teksten, ook websites in haar verzameling wilde opnemen. Zou men mijn website willen bekijken, dan moest men wel naar Den Haag reizen om in de bibliotheek toegang te krijgen tot mijn website.
Ik haalde opgelucht adem, want nu zou mijn website, door Joke zo zorgvuldig, maar ook kunstzinnig weergegeven, voor de eeuwigheid zijn bewaard.
Een paar weken daarna, ben ik vanuit mijn woonplaats opnieuw naar Den Haag getreind, om mijn website nog eens te bekijken. Indrukwekkend.
Soms, kijk ik thuis in een stukje, dat – voordat het naar de bibliotheek verhuisde – per ongeluk, zoals ik het vanuit mijn ondeskundigheid noem, op het worldwideweb terecht is gekomen.
Ik weet dat ik nu, na Joke’s plotselinge overlijden, met nog meer dankbaarheid en ontzag zal kijken, naar het reuzekarwei, dat Joke voor mij heeft verricht.
Het is alweer 7 jaar geleden dat ik begon met het opsturen van mijn teksten naar het wijsheidsweb van de Quest for Wisdom Foundation. Ik moest ze opsturen naar een nieuw redactielid: Joke Koppius. Ik kreeg deze, soms lange, teksten meestal na enkele dagen weer teruggestuurd, maar dan waren ze helemaal getransformeerd. Er waren kopjes aan toegevoegd, de fouten waren er uitgehaald en overal waren er leuke passende illustraties aan toegevoegd. Het was altijd een hele verbetering en ik kon meestal de aanwijzingen van de redacteur blindelings opvolgen.
Joke maakte al deze teksten aantrekkelijk en vooral leesbaar. Ze las de teksten zeer aandachtig en zorgvuldig en transformeerde ze, zonder dat haar naam onder de tekst kwam te staan. Ondanks alle tijd en moeite die ze erin stak, en haar bijna tomeloze energie, bleef ze dus een anonieme weldoenster. De lezers van de de website hebben van haar werk kunnen genieten en vele lezers zullen dit in de toekomst nog doen.
Hiervoor zal ik haar altijd dankbaar blijven. Daarnaast zullen we haar aanstekelijke enthousiasme en haar warme kameraadschap heel erg gaan missen.
Joke was enthousiast, en hield, ondanks haar gevoel voor hogere sferen, van het concrete en van aanpakken. Ik hield van haar open blik en hoe ze dingen wist te waarderen, de sprankeling die ze bij zich had.
Joke herinner ik mij als iemand die zich niet zo maar mengde in een gezelschap en zich liever wat afzijdig hield. Vaak gekleed in ondernemend tenue; een pioniersvest of laarzen alsof klaar voor onbegaanbaar gebied. Pas tot op het moment van uitwisseling maar dan ook haarscherp en met kennis van de materie stevig in contact. Zij wist hoe zij het wilde.
Een enthousiaste reisgenote te zijn, met open blik en heel direct
Joke en Herman, zo leerde ik Joke in de eerste plaats kennen.
Eind april 2019 namen Herman en Joke deel aan een groepsreis naar Oezbekistan en ik was de reisbegeleidster. Het werd een prachtige reis. Joke bleek een enthousiaste reisgenote te zijn, met open blik en heel direct, altijd benieuwd naar wat de bezienswaardigheden haar te vertellen hadden, vanuit een brede interesse voor andere culturen, kunst, geschiedenis en bijzondere verhalen. Het was dan ook Joke die verschillende mede-reisgenoten (waaronder mij) er door haar enthousiasme van wist te overtuigen dat “…het zo leuk zou zijn als je misschien één van de verhalen die je kent voor het Wijsheidsweb zou willen opschrijven, bijvoorbeeld over Oezbekistan…maar het mag best iets heel anders zijn”. Met plezier leverde ik meerdere bijdragen.
En zo kwam het dat we na de reis contact bleven houden, tot januari 2026, omdat we hadden bedacht dat we voor dat moment klaar waren.
Het Wijsheidsweb kende ik in 2019 nog niet. Kort gezegd, in mijn woorden, bleek het een archief en forum voor culturele uitwisseling te zijn (zie ook de website). Van overal ter wereld werden en worden er allerlei zogenaamde ‘wijsheden’ verzameld. O.a. door Joke werden veel soorten verhalen, kunst, en gedachten uit verschillende culturen, door zeer uiteenlopende mensen verteld, gecomponeerd, gefotografeerd, getekend enz., bijeengebracht voor het web. Als mede-hoofdredacteur (samen met Heidi) maakte zij de bijdragen geschikt voor de website, soms ook met foto’s uit eigen bestand. De opmaak van al deze bijdragen was een kunst op zich.
Wat wérd het een leuke samenwerking met Joke! Vanuit onze verschillende invalshoeken ondernamen we een kleine zoektocht naar de bijzondere vogel Huma in zijn vele gedaanten, we bekeken de Samenspraak van de Vogels (door Farid ad-Din Attar), verdiepten ons in de boeiende geschiedenis van de Hondenkopmens. Chilpik in Oezbekistan, waar we in 2019 op afstand langs reden, bleek een ‘stilte-toren’ met een legendarisch verhaal over het ontstaan ervan… Door er zo mee bezig te zijn, ontvouwden zich nieuwe werelden, verbanden en inzichten. Het smaakte altijd naar meer en ik weet dat Joke dat ook vond.
Terwijl ik mijn verhalen en illustraties aanleverde, nam Joke de opmaak voor de website voor haar rekening. Zij was daar heel bedreven in en een en ander ontstond altijd in goed overleg. Onze mails met opmerkingen en suggesties vlogen dan over en weer en ik bewonderde haar snelle reacties en (onuitputtelijke) bereidheid samen een mooie bijdrage van de respectievelijke verhalen te maken. (Zelfs ondanks haar arm- en schouderpijn na een ongeval enkele jaren geleden).
Zo ken ik Joke het beste, een gouden mens, enthousiast en zeer gemotiveerd, en zo fijn om mee samen te werken.
Haar plotselinge overlijden was een grote schok.
Ik zal je missen Joke, maar ook met veel plezier aan je denken.
Ik heb Joke leren kennen in mijn tijd in het bestuur van Filosofie Oost-West. Hoewel die functie officieel nog niet bestond, was Joke daar in de praktijk al jaren directeur – een uiterst energieke functionaris die het bestuur dat toen voor het eerst was aangetreden stevig bij de les hield. Ik kan me nog goed al die dagen herinneren dat ik naar Twello kwam om daar een berg informatie, wensen en plannen over de ‘club’ te krijgen, gelardeerd met verhalen en foto’s van verre vakantiereizen. En altijd kwam Herman rond het middaguur binnenvallen met soep en sandwiches.
Een paar jaar terug heb ik Joke weer ontmoet op een dag van Quest for Wisdom in, naar ik meen, in Biltboven. Zij vertelde me toen dat ze het rustiger aan ging doen en ik vroeg me toen in gemoede af of ze daartoe wel in staat zou zijn. Het is triest dat, als dat inderdaad gelukt is, die rust maar zo kort heeft kunnen duren. Joke leeft voort in mijn herinnering als een heel bijzonder iemand.
Joke wist de balans te vinden tussen het geven van vrijheid bij het redigeren van teksten voor het Wijsheidsweb en het behulpzaam zijn en corrigeren waar nodig, het was plezierig om met haar samen te werken.
We zijn geschrokken van haar overlijdensbericht en leven op afstand mee met haar dierbaren. Vooral haar echtgenoot Herman wensen we veel kracht toe in het omgaan met dit ingrijpende verlies. We ontmoetten Joke toen ze actief was bij de filosofie cursussen in Utrecht en later opnieuw bij QFWF. Telkens als wij een gedicht, verhaal of een illustratie als bijdrage voor QFWF aanleverden maakte Joke daar iets moois van door het lettertype en vormgeving, zodat onze bijdrage sterker tot recht kwam. Dat ging in een snel tempo. Ze hield ons op de hoogte wanneer ze het geplaatst had. Door haar werk zag de website van QFWF er overzichtelijk en professioneel uit. Op een kleurrijke manier, sprankelend vormgegeven.
Heidi Muijen en Joke Koppius vormden gezamenlijk van 2016 tot 2025 de hoofdredactie van het Wijsheidsweb van de Quest for wisdom foundation. Vanaf 2026 is de Hoofdredactie in handen van Heidi Muijen, ondersteund door een redactioneel team. De Redactionele pagina's zijn afkomstig van de hoofdredactie en — indien aangeven — door en met medewerking van derden geschreven.
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
Het plotse overlijden van Joke heeft ons allen diep getroffen! Wij willen in woord en beeld uiting geven aan onze erkentelijkheid voor wat zij heeft betekend voor de Quest for Wisdom en onze herinneringen aan haar delen.
Joke is na haar vertrek bij de QfWf verre van stil blijven zitten. Vanaf 2025 heeft zij zich, los van de Quest for Wisdom, gewijd aan een 2.0 uitgave voor haar vrienden van hun boeken, in het spoor van de door ons vanaf 2020 in het leven geroepen Animal Wisdom Colection E-books — ontstaan uit het interculturele storytelling programma Animal Wisdom — en de Wisdom Collection. Zo verschenen er in 2025 gebundelde en aangevulde Wijsheidsweb-publicaties, zowel als meer persoonlijke uitgaven, in door Joke opgemaakte ‘auteurs winkeltjes’ bij een Printing on Demand service. 
