Xenofobie —
of wat is vreemd?

0

Rosalie de Wildt

WW knipoog 32, 13 maart 2021

Xenofobie betekent dat je bang bent voor het vreemde.

Nu schijnt het volgens de therapeuten, in het geval van angst, te helpen het beangstigende recht in de bek te kijken en het door en door te leren kennen. Desensibiliseren noemen ze dat!

Het plakken van een pleister[1]

Wil je van het lijden afkomen, is hun theorie, dan moet je allereerst duidelijk vaststellen waar de pijn zit en waar het chirurgisch scalpelletje precies moet gaan snijden of op zijn minst moet je weten waar de pleister op geplakt moet worden.

Laten we dus beginnen met ons af te vragen wat vreemd en het vreemde eigenlijk is.

Zijn mensen, die van zó ver komen dat hun achtergrond oncontroleerbaar is, vreemd? Of zijn ook al vreemd onze eigen land- en tijdgenoten, gewoon omdat ze ervoor kozen het leven heel anders te leven dan wijzelf goed en wenselijk achten?

Is vreemd simpelweg alles waar je jezelf niet automatisch in herkent?
Komt het vreemde aan de oppervlakte door vage of heftige gevoelens van onrust en verzet?

Met Julia Kristeva, een filosofe die bedacht dat het vreemde en beangstigende vooral binnen in jezelf zit, ben ik geneigd het eens te zijn. Xenofobie zou zich dan, zo bezien, richten tegen het zelf en juist daarom zulke heftige reacties geven. Want angst voor (delen van) het eigen ik, daar kun je dan ook slechts van afkomen door radicale verschansing, een soort amputatie van die delen. En van zo’n operatie kun je ook weer echt bang worden want wat blijft er achter al die opgetrokken muren dan nog van je over?

Soms worden zulke ommuurde mensen dan wel de, ook in deze verkiezingstijd herkenbare, goeroe-achtig leiders die zich kenmerken door met een minzame glimlach te kijken naar al dat gepeupel dat nog niet hun hoogte van innerlijke rust bereikt heeft.

Nu er veel lege tijd is in deze eentonige Coronaperiode, zie je er vaak meer dan je lief is.

Als tijgers die onrustig draaien en paaien vanuit hun kooi in de dierentuin, waar de bewaker tweemaal iedere dag op dezelfde tijd een stuk rauw vlees naar binnen gooit.

Daar opgesloten achter de tralies van het eigen gelijk leidt xenofobie tot de allergrootste angst: het leven wordt saai, oersaai.

Noot

[1] Bron: pleister-plakken

studeerde af in de wijsbegeerte op Meer feest! een beschouwing over tijdsdruk aan de hand van de tijdsopvatting van de Franse filosoof Henri Bergson. Zij probeert met haar filosofisch getinte lezingen over tijd en tijdsdruk een adempauze in het vaak zo gehaaste bestaan te brengen. De levensbeschouwing van Bergson is daarbij een belangrijke inspiratiebron.

0