Yoga voor yahoos en yellowbellies

Henny Sol

Met toestemming van de auteur overgenomen uit: Yoga Vizier, www.yoganederland.nl 

Aleister Crowley was bergbeklimmer, junk, schrijver, magiër en yogi. Ook rebels en biseksueel. Zijn streng religieuze opvoeding zal hebben bijgedragen aan zijn neiging zijn kont tegen de krib te gooien, de controverse te zoeken. In de Britse sensatiepers werd hij bij leven omschreven als “de meest verdorven man van Engeland”.

Omstreeks 1939 zette hij “Eight lectures on Yoga” op papier. Acht lezingen die hij waarschijnlijk slechts in gedachten gegeven heeft. Hoe dan ook is elke lezing het lezen meer dan waard. Glashelder en vol humor en ironie maakt hij duidelijk waar het in yoga wél en waar niet om gaat.

De acht lezingen zijn onderverdeeld in twee groepen van vier lezingen. De eerste vier zijn lezingen voor “yahoos”; de domme, slechts op hun lagere begeerten georiënteerde wezens uit Gulliver’s Travels. De tweede vier zijn bedoeld voor “yellowbellies”; mensen die niet dom zijn, echt wel beseffen dat er iets meer is, maar die te laf zijn om aan de slag te gaan. Kortom: elke lezer of toehoorder heeft genoeg reden om op voorhand alvast een beetje boos te worden.

Yoga means Union

“Union” betekent vereniging, weer één worden. Maar wat zijn die delen die — weer(?) — één moeten worden?

Yoga is first of all the union of the subject and the object of consciousness: of the seer with the thing seen.

De eigenschappen die je toekent aan iets om te bepalen wat het is zeggen niets definitiefs over dat iets noch over jou maar slechts iets over jouw vereniging van subject en object. Denken onderscheidt subject en object, het ene van het andere. Voordat het denken aan de slag ging bestond dat onderscheid dus niet. Yoga is de essentie van alle fenomenen.

Everything is Sorrow and the cause of Sorrow is Desire.

Verlangen naar iets gaat uit van een gemis, iets dat je niet hebt of bent. Een gevoel van afgescheidenheid en — omgekeerd — ook de drang naar vereniging. Maar als het verlangen gestild is ontstaat het volgende verlangen. Een zich herhalend proces dat pas eindigt na vereniging met het Al; want dan is er niets meer waar het verlangen nog naar uit kan gaan.

The aim of the Yogi is (…) to realize that what he is and what he is not are identical.

Het is het denken dat de dingen uit elkaar trekt, de eenheid verstoort. Dat laat ook die behoefte om weer één te worden ontstaan: “Desire”, liefde.

Love is the law, love under will

Elk deel wil weer heel worden, het gemis opheffen, het ontbrekende deel omarmen. Dat zou moeten gebeuren in overeenstemming met de aard van de zich verenigende delen, in Crowley’s woorden “under will”. Maar dat waar je verlangen haast automatisch naar uitgaat is niet per se in overeenstemming met die aard, die “true Will”.

Alles waar we ons bewust van zijn vindt plaats in onze geest. Onze verlangens, wat we wel en wat we niet willen. Onderzoeken van de geest is de moeite waard want die geest is in ieder van ons de constante factor.

What appear to be radical differences, irreconcilable by argument, are usually found to be due to the obstinacy of habit produced by generations of systematic sectarian training.

Onze geest is vervormd, geïndoctrineerd. Meegaan in wat iedereen vindt lijkt veiliger en makkelijker. We zijn lui; we hebben geen zin om zelf te gaan denken. We volgen liever slaafs de regels die een ander heeft verzonnen. God, de paus, Boeddha, Einstein, Freud, een imam, je vader, je moeder.

Do what thou wilt shall be the whole of the law

Gebruik je gezond verstand. Experimenteer, onderzoek wat voor jou werkt. Maak je eigen regels, je eigen wetten. Er is geen goed of fout. Wat voor een beginner prima is kan voor een gevorderde een enorm obstakel vormen. Of andersom. Wat werkt en niet werkt blijft in beweging, verandert voortdurend. Slechts heel in het algemeen kun je zeggen: alles wat lichaam of geest uitput, verstoort, kun je beter niet doen. Het mag wel, maar is niet handig.

Niet “Doe waar je zin in hebt”, maar “Onderzoek wat voor jou werkt en doe het dan ook zo; zonder je te storen aan conventies of wat men er wel of niet van zal vinden”. Die “generations of systematic sectarian training” hebben al genoeg lariekoek opgeleverd. Het is een hels karwei om al die onzin weer je hoofd uit te werken.

Richt voordat je begint je leven zo in dat je kunt beginnen en — wat er ook gebeurt — ook door kunt gaan. Met ritme en regelmaat. Zowel in je leven als in elke asana. Incidenteel in een rare houding staan brengt je nauwelijks verder. Dat “Yoga means Union” moet elke minuut doordringen.

Concentratie, of Yoga, is het verhinderen van de wijzigingen van het denkend beginsel.

Patanjali, I.2

Tijdens concentratie vertoeft de ziel in de toestand van een toeschouwer zonder een schouwspel.

Patanjali, I.3

De acht ledematen van Yoga (yama, niyama enzovoorts) vormen een onverbrekelijke eenheid. Elk ledemaat vertegenwoordigt een ander aanzicht, een ander facet van handeling. Het is maar net waar je de klemtoon legt. Of je in een asana bent belandt, verzonken bent in pranayama of meditatie of dat je koffie aan het zetten bent; dat “Yoga means Union” blijft geldig.

Van alles bespreken en eindeloos theoretiseren heeft geen enkele zin. Doe het. Ervaar het. Onderzoek wat werkt. En treuzel niet langer.

If you want to become Yogis, you will have to get a move on.

Aleister Crowley werd geboren in 1875 in een welgestelde Britse familie en groeide op onder streng religieuze invloeden. Zijn jeugd werd gekenmerkt door rebellie tegen zijn opvoeding en een zoektocht naar alternatieve spirituele paden. Dit leidde uiteindelijk tot zijn betrokkenheid bij diverse occulte genootschappen en zijn ontwikkeling tot een invloedrijke figuur binnen de esoterische tradities van zijn tijd. Crowley’s eigenzinnige opvattingen en openlijke afwijzing van traditionele moraliteit zorgden steeds voor veel opschudding. Hij overleed in 1947 en liet een omvangrijk en heel divers oeuvre na.